Rondje Liede

Laatst aangepast op zaterdag, 01 maart 2008 12:29 2493 keer bekeken

Roeien - Toer

De routebeschrijving van het rondje Liede luidt als volgt:

Houtzaagmolen
Schuin tegenover de Roeivereniging staat de Paltrok-balkenzager "De Eenhoorn". Er zijn twee paltrok molens in Nederland in bedrijf (de andere aan de Zaanse Schans). Het type molen is genoemd naar de damesrok uit de Pfälz in Duitsland.

Haarlem
Vanaf de vereniging noordwaarts het Spaarne af richting Haarlem. Haarlem telt zo'n 150.000 inwoners en heeft ruim 750 jaar stadsrechten (zelfs twee: er bestaan in het stadsarchief twee documenten van). Haarlem is bekend om de grafische industrie: bankbiljetten van de hele wereld, vooral Afrika, postzegels, tijdschriften, enz.

Tuinwijk
In een van de huizen aan de kade aan bakboordzijde (kort na vertrek) speelde zich "De Aanslag" af. Daarna ziet u een huizenwijk gebouwd door architect Van Loghem "Tuinwijk". De hele wijk is een monument. Ook het huis met de groene dakpannen is beroemd: "De Steenlaag".

Frans Hals
Meteen na de tweede brug aan bakboordzijde is de Kampersingel, met aan stuurboord een aanlegsteiger vlakbij het Frans Halsmuseum. Een bezoek aan dit museum is vanwege de tijd echter beter combineren met een rondje stad. Blijf het Spaarne volgen (u passeert vele mooie gebouwen) of kijk op de kaart voor de alternatieve route: over de Kampersingel, op de Leidse Vaart stuurboord uit en  stuurboord uit de Nieuwe Gracht door. U komt dan weer uit op het Spaarne, hier bakboord uit het Spaarne verder afvaren.

Grote Kerk of St.Bavo (15e eeuw)
Aan bakboordzijde ziet u de toren van de St. Bavokerk met het beroemde orgel van Christiaan Müller. Jaarlijks worden er orgelconcerten en concoursen gehouden. Het orgel werd bespeeld door de 10 jarige Mozart. Frans Hals ligt in de kerk begraven.

Waaggebouw
Eveneens aan bakboordzijde (op een hoek) staat het Hollandse Renaissance Waaggebouw van 1771. Het is waarschijnlijk gebouwd door Lieven de Key. Vanaf het Spaarne werden de goederen gewogen. Het is nu een restaurant.

Teylersmuseum
Het volgende grote gebouw aan bakboord met op het dak de godin van de overwinning met de lauwerkransen van kunst en wetenschap is het Teylersmuseum. Ook herkenbaar aan de zuilen op de eerste verdieping. Het is gebouwd door een Weense architect in 1784. Het is het oudste museum van Nederland, gesticht door Pieter Teyler van der Hulst, een laken- en zijdekoopman. Beroemd is de ovale zaal met ovale glazen koepel. Slechts sedert vier jaar heeft de zaal "steunverlichting" voor sombere dagen. Erin bevinden zich een prachtige oude bibliotheek, natuurkundige instrumenten (o.a.een stoommachine), fossielen, mineralen, munten en tekeningen van Rembrandt en Michel Angelo.

Tweeling
Aan stuurboord ziet u de Hollandse Renaissance trapgevels van de tweeling-grachtenhuizen de "Olifant" uit 1630. Voorheen was het huis een bierbrouwerij.

Bakenesserkerk
Aan bakboord bij de Bakenessergracht is de gotische toren uit 1533 te zien. Hij lijkt op de toren van de Bavokerk, maar deze is uitgevoerd in zandsteen. De Bakenesserkerk zelf is de oudste stenen kerk van Haarlem en dateert in oorsprong uit ca. 1250.

De Koepel
Aan stuurboord de gevangenis van Haarlem.

Koude Horn
Op de Koude Horn bevindt zich het hoofdbureau van politie. Aan bakboord staat het voormalig weeshuis en arme mannen en vrouwenhuis gesticht door de diaconie. Vlakbij zijn ook vele hofjes, echter niet zichtbaar vanaf het water. Aan deze kade werden geheime godsdiensten gehouden: "onze lieve Heer op zolder".

Spoorbrug
U gaat onder de eerste Nederlandse spoorbrug (1839) door: traject Haarlem - Amsterdam.

Droste
Meteen na de verkeersbrug aan stuurboord de fabrieksgebouwen van Droste. Het is een industrieel monument. U kunt nu stuurboordswal houden, de stad uit varen over De Mooie Nel naar Penningsveer, waar een geschikte pauzeplek is halverwege de tocht.

Extra: Spaarndam (2 km)
Voor een aardig extraatje vaart u de stad uit naar Spaarndam, schuin aan bakboordzijde al in het zicht. Niet naar de sluis varen, maar aan bakboord en ergens aanleggen in de jachthaven. Er is een café op het pleintje met de muziektent en een café op de dijk bij de sluis. Het dorp is een beschermd monument. Frans Hals is in 1627 in de dorpskerk getrouwd. Op de dijk is het beeldje van Hannes Brinker. Volgens een Amerikaans 19e eeuws kinderverhaal heeft hij met zijn vinger in een gat in de dijk Nederland gered van een overstroming.
Vaar een stukje terug richting Haarlem, dan bakboord uit richting Penningsveer.

Pauze: Jachthaven Penningsveer
Ongeveer 30 m voor de brug/sluisje de jachthaven invaren (laatste 'gat' voor de brug/sluis aan bakboordzijde). Na een haakse bocht naar stuurboord aan het eind aanleggen. Hier is een café / petit restaurant. Eigen brood opeten mag, koffie, soep, uitsmijter zelf bestellen en betalen aan de bar. Bij Penningsveer staat een in 1998 afgebrande molen, die in 2001/2002 is herbouwd.
Daarna over de Liede onder spoor- en verkeersbrug door met een grote bocht naar stuurboord naar de Ringvaart van de Haarlemmermeerpolder. Bij Vijfhuizen staat molen de "Vijfhuis". Na de Molenplas staat aan stuurboord windmolen "De Hommel". Beide molens zijn een paar maal afgebrand.

Cruquius
Bij stoomgemaal "De Cruquius" stuurboord uit het Spaarne op. De "Cruquius" is het grootste stoomgemaal van Nederland genoemd naar de waterbouwkundige Cruquius, een deftige Latijnse naam voor Jacobus de Kruik. De Haarlemmermeer is de eerste polder die d.m.v. drie stoomgemalen in 1838 is drooggelegd. De gemalen pompten 800 miljoen m³ water weg. Midden in de polder ligt Schiphol onder zeeniveau. De drooglegging kostte toen 10 miljoen gulden. Het gebouw is nu museum en is gebouwd in  "waterstaatsstijl" of wel neo-gothiek.

Terug naar de Roeivereniging
Houd stuurboordswal tot voorbij de Roeivereniging en wacht bij de woonboten tot er een plek vrij is aan het vlot. Dan pas oversteken en aanleggen.
Bij mooi weer genieten de Spaarneleden vanaf het terras van het aankomen van boten!